لفاف بستهبندی چیست؟ لفاف OPP و CPP برای دستگاه فلوپک
لفاف بستهبندی رول فیلمی است که دستگاه فلوپک دور محصول می‌پیچد، معمولاً سلفون OPP یا CPP. جنس، عرض و ضخامت درست برای خشکبار و شکلات و خرید کیلویی از کارخانه.
نویسنده: علیرضا احمدی، کارشناس خط تولید
لفاف بستهبندی فیلم نازکی است که دستگاه فلوپک یا دست، دور محصول می‌پیچد و می‌دوزد؛ در بازار ایران معمولاً رول سلفون OPP یا CPP است و برای بستههای براق، فیلم متالایز یا لمینت. سلفون نوید رول OPP و CPP لفاف را در عرض ۳ تا ۱۲۰ سانتیمتر و ضخامت ۲۰ تا ۴۰ میکرون تولید میکند و کیلویی می‌فروشد.
لفاف بستهبندی رول فیلمی است که صاحب دستگاه فلوپک به‌جای کیسهی آماده می‌خرد: دستگاه از همین رول دور هر محصول یک بستهی بالشی می‌سازد، می‌دوزد و می‌برد. این رول معمولاً سلفون OPP است، شفاف و سفت، برای خشکبار، بیسکویت و آبنبات، یا سلفون CPP، نرم‌تر و آسان‌تر در دوخت، برای خطوط اتوماتیک مواد غذایی و نان و کیک؛ OPP متالایز و فیلم لمینت هم لفاف‌اند. سه چیز لفاف را تعریف میکند: عرض، که یقهی شکل‌دهنده‌ی دستگاه تعیین میکند؛ ضخامت، که برای محصولات سبک ۲۰ تا ۲۵ و برای خشکبار و بستهی سنگینتر ۳۰ تا ۴۰ میکرون رایج است؛ و جنس، که دمای فک دوخت می‌گوید OPP باشد یا CPP. نوید رول OPP را در ۲۰، ۲۵، ۳۰ و ۴۰ میکرون و CPP را در ۲۵، ۳۰ و ۴۰ میکرون، در هر عرضی از ۳ تا ۱۲۰ سانتیمتر، کیلویی می‌فروشد.
کلمه‌ی «لفاف» را بیشتر از همه صاحبان دستگاه بستهبندی به کار می‌برند: کسی که خط فلوپک دارد، سلفون را نه به شکل کیسهی آماده بلکه به شکل رول می‌خرد و اسم آن رول در بازار لفاف است. همین یک کلمه در تبلیغ فروشندگان فیلم، در راهنمای دستگاه‌های بستهبندی و در مشخصات خرید کارخانه‌های خشکبار و شیرینی به یک معنی به کار می‌رود، اما تقریباً هیچ‌کدام از صفحه‌هایی که آن را تعریف می‌کنند نمی‌گویند این رول از چه فیلمی است، چند میکرون است و در چه عرضی می‌آید. این راهنما همان چیزها را می‌گوید، از روی رولی که خودمان تولید می‌کنیم.
لفاف بستهبندی چیست و با کیسه چه فرقی دارد؟
لفاف رول فیلم است و کیسه محصول دوخته‌شده‌ی آماده؛ فرق این دو در این است که بسته را چه کسی می‌سازد. وقتی سلفون به شکل کیسه می‌خرید، کارخانه‌ی فیلم بسته را ساخته و شما فقط پر و دوخت میکنید. وقتی لفاف می‌خرید، رول را روی دستگاه خودتان می‌گذارید و دستگاه دور هر محصول یک بسته می‌سازد، می‌دوزد و می‌برد. به همین دلیل لفاف برای تیراژ بالا و خط خودکار است و کیسهی آماده برای بستهبندی دستی یا تیراژ پایین‌تر. جنس فیلم در هر دو می‌تواند یکی باشد؛ کیسه‌های سلفونی نوید از همان رول OPP بریده و دوخته می‌شوند که به شکل لفاف هم فروخته میشود.
در فارسی به لفاف «رول سلفون بستهبندی»، «فیلم رولی» و در کارگاه‌های شیرینی «سلفون دستگاهی» هم میگویند. در متن‌های فنی انگلیسی همین رول wrapper یا wrapping film است و اگر دستگاه از رول تک‌لایه یک بستهی بالشی می‌سازد، به آن flow wrap میگویند. هر کدام از این‌ها را که بشنوید، صحبت از یک چیز است: فیلم به شکل رول، با عرض و ضخامتی که خط شما تعیین میکند.
لفاف بستهبندی از چه فیلمی ساخته میشود؟
لفاف در بازار ایران معمولاً سلفون OPP یا سلفون CPP است؛ فیلم‌های متالایز و چندلایه (لمینت) هم لفاف‌اند، اما از رول ساده‌ی یک‌لایه گران‌تر و برای بسته‌ای که به جلوه‌ی براق یا سد رطوبت بیشتر نیاز دارد. سه پرسش جنس لفاف را تعیین میکند: بسته باید چقدر شفاف و سفت باشد، فک دوخت دستگاه شما با چه دمایی کار میکند، و محصول در برابر رطوبت و نور چقدر حساس است.
| فیلم | جلوه و حس | دوخت حرارتی | ضخامت منتشرشده‌ی نوید | عرض رول نوید | برای چه محصولی |
|---|---|---|---|---|---|
| سلفون OPP | شفاف، براق، سفت، صدای کاغذی | دوخت می‌خورد؛ دما و فشار فک باید تنظیم شود | ۲۰، ۲۵، ۳۰ و ۴۰ میکرون | ۳ تا ۱۲۰ سانتیمتر | خشکبار، بیسکویت، آبنبات، دستمال کاغذی، پوشاک تاشده |
| سلفون CPP | شفاف، نرم‌تر و انعطاف‌پذیر | آسان‌تر از OPP جوش می‌خورد | ۲۵، ۳۰ و ۴۰ میکرون | ۳ تا ۱۲۰ سانتیمتر | خطوط اتوماتیک مواد غذایی، نان و کیک، بسته‌ای که شکل محصول را می‌گیرد |
| OPP متالایز و صدفی | نقره‌ای آینه‌ای یا صدفی مات | مثل OPP ساده | همان بازه‌ی OPP، به سفارش | ۳ تا ۱۲۰ سانتیمتر | شکلات، چیپس و اسنک، بستهی هدیه |
| لمینت چندلایه | طبق ساختار سفارش | لایه‌ی دوخت CPP یا PE | ساختار به سفارش | به سفارش | قهوه، زعفران، هر محصولی که سد رطوبت و اکسیژن می‌خواهد |
سه ردیف اول از خط اکستروژن خود نوید بیرون می‌آید و اعدادش همان است که در صفحهی رول سلفون OPP و سلفون CPP منتشر شده؛ جلوههای مات، متالایز و صدفی روی همان رول OPP عرضه میشود. ردیف چهارم را دستگاه لمینت می‌سازد و ساختارش، یعنی این‌که کدام لایه بیرون و کدام لایه‌ی دوخت باشد، برای هر سفارش جدا تعیین میشود. فرق فنی OPP و CPP و این‌که کدام برای کدام بسته درست است، در OPP، CPP و BOPP با جزئیات آمده و این‌جا تکرار نمی‌شود.
دستگاه فلوپک با لفاف چه میکند؟
فلوپک (که در بازار به آن پیلوپک هم میگویند) از یک رول فیلم تک‌لایه، بستهی بالشی می‌سازد: محصول از یک طرف وارد میشود و از طرف دیگر بستهی دوخته‌شده بیرون می‌آید. همه‌ی مشخصات لفاف، از عرض تا ضخامت و جهت باز شدن رول، از همین مسیر پنج‌مرحله‌ای درمی‌آید.
- 1رول‌استند: رول لفاف روی محور دستگاه می‌نشیند و فیلم با کشش ثابت باز میشود. این‌جا هسته‌ی رول و جهت باز شدن (چاپ به داخل یا بیرون) باید با دستگاه بخواند.
- 2شکلدهنده (فرمر): فیلم تخت از روی یک یقهی فلزی رد میشود و به شکل لوله دور محصول درمی‌آید. عرض لفاف را همین یقه تعیین میکند: دور محصول به اضافهی حاشیهی دوخت.
- 3دوخت طولی (فین‌سیل): دو لبه‌ی فیلم زیر یا پشت بسته با فک گرم به هم دوخته می‌شوند و لوله بسته میشود. دمای این فک است که می‌گوید فیلم باید OPP باشد یا CPP.
- 4دوخت عرضی: فک‌های عرضی ابتدا و انتهای هر بسته را می‌دوزند؛ در یک حرکت، انتهای بستهی قبلی و ابتدای بستهی بعدی.
- 5برش: تیغه وسط دوخت عرضی را می‌برد و بستهی بالشی جدا میشود. اگر روی لفاف چاپ هست، چشم الکترونیک با علامت چاپی روی لبه‌ی فیلم محل برش را پیدا میکند.
دو اشتباه رایج از همین مسیر می‌آید. اول، لفافی که برای یقهی دستگاه کمی باریک است: دوخت طولی روی لبه‌ی محصول می‌افتد و بسته باز میشود. دوم، فیلمی که با دمای فک نمی‌خواند: OPP روی فکی که برای CPP تنظیم شده دوخت ضعیف میدهد و CPP روی فک داغ‌تر از حد، چروک و پارگی. هر دو با یک رول نمونه روی دستگاه خودتان پیش از تیراژ معلوم میشود.
عرض و ضخامت لفاف را چطور انتخاب کنیم؟
عرض لفاف را دستگاه تعیین میکند، نه سلیقه: دور محصول (دو برابر عرض به اضافهی دو برابر ارتفاع) به اضافهی حاشیهی دوخت طولی که دفترچهی دستگاه تعیین میکند. اگر دستگاه دارید، عرض رول فعلی روی یقه یا در دفترچهی دستگاه نوشته شده و همان را سفارش بدهید. نوید رول OPP و CPP را در هر عرضی از ۳ تا ۱۲۰ سانتیمتر می‌برد و عرض‌های رایج ۵۱ تا ۱۲۰ سانتیمتر در صفحهی محصول آمده است.
ضخامت را وزن محصول و سرعت خط تعیین میکند. برای بیسکویت، آبنبات و دستمال کاغذی که سبک‌اند و فک سریع کار میکند، ۲۰ تا ۲۵ میکرون رایج است؛ برای خشکبار با لبه‌ی تیز و بستههای سنگینتر ۳۰ تا ۴۰ میکرون. رابطه‌ی ضخامت با متراژ هر کیلو در راهنمای انتخاب میکرون با جدول آمده است؛ خلاصه‌اش این‌که هر ۱۰ میکرون اضافه، متر کمتری از هر کیلو لفاف میدهد و هزینه‌ی هر بسته را بالا می‌برد.
| محصول روی خط | ضخامت رایج لفاف | جنس رایج | نکته‌ی سفارش |
|---|---|---|---|
| بیسکویت، ویفر، کیک کوچک | ۲۰ تا ۲۵ میکرون | OPP یا CPP | سرعت خط بالا؛ فیلم نازکتر، فک سریع‌تر |
| آبنبات و شکلات | ۲۵ تا ۳۰ میکرون | OPP ساده، متالایز یا صدفی | جلوه‌ی براق؛ طرح چاپ از محل دوخت فاصله بگیرد |
| خشکبار و آجیل | ۳۰ تا ۴۰ میکرون | OPP | لبه‌ی تیز مغزها؛ دوخت باید پر و مقاوم باشد |
| دستمال کاغذی و محصولات بهداشتی | ۲۰ تا ۲۵ میکرون | OPP | بستهی بزرگ و سبک؛ عرض رول بالا |
| پوشاک تاشده | ۲۵ تا ۳۰ میکرون | OPP | شفافیت و سفتی مهم‌تر از دوخت |
لفاف خشکبار، شکلات، بیسکویت و دستمال کاغذی چه فرقی دارند؟
جنس و ضخامت را جدول بالا می‌گوید؛ فرق واقعی این چهار گروه در چیزی است که از فیلم می‌خواهند. خشکبار لفافی می‌خواهد که دوختش زیر لبه‌ی تیز پسته و بادام پاره نشود و ضخامت این‌جا از شفافیت مهم‌تر است. شکلات جلوه می‌خواهد و به همین دلیل OPP متالایز و صدفی بیشتر در همین گروه مصرف میشود؛ چون شکلات به گرما حساس است، دمای فک باید پایین‌ترین حدی باشد که دوخت را می‌بندد. بیسکویت و ویفر سبک‌اند و با سرعت زیاد بسته می‌شوند، پس فیلم نازکتر و رول با عرض دقیق می‌خواهند تا خط نایستد. دستمال کاغذی بستهی بزرگ و سبک است و لفاف عریض و نازک، و در این گروه بیشتر از همه چاپ روی لفاف اهمیت دارد، چون بسته روی قفسه با همان چاپ دیده میشود.
برای خشکبار و شیرینی، انتخاب بین کیسهی آماده و لفاف در بستهبندی آجیل و خشکبار و بستهبندی شیرینی و شکلات با مثال باز شده است. اگر روی لفاف چاپ می‌خواهید، چاپ تا ده رنگ روی همان رول و روی همان خطی انجام میشود که فیلم را تولید میکند؛ آنچه پیش از سفارش چاپ باید آماده کنید را ببینید.
لفاف بستهبندی کیلویی چطور قیمت می‌گیرد و چطور سفارش بدهیم؟
لفاف کیلویی فروخته میشود و قیمت هر کیلو به جنس (OPP، CPP، متالایز) و چاپ بستگی دارد، نه به ضخامت و عرض؛ عرض فقط تعیین میکند هر کیلو چند متر رول میشود. قیمت روز هر کیلو رول سلفون OPP و CPP نوید با تاریخ به‌روزرسانی و مدت اعتبار در صفحهی قیمت‌ها منتشر شده و تغییرات گذشته‌اش در تاریخچه‌ی قیمت ثبت است. برای این‌که پیشنهاد دو تأمین‌کننده قابل مقایسه باشد، قیمت را همیشه با ضخامت بخواهید: یک کیلو فیلم ۲۰ میکرون تقریباً دو برابر یک کیلو فیلم ۴۰ میکرون متر میدهد.
برای سفارش، پنج چیز را بفرستید: جنس، عرض رول به سانتیمتر، ضخامت به میکرون، جلوه (شفاف، مات، متالایز، صدفی) و اگر چاپ دارد تعداد رنگ و فایل طرح. اگر دستگاه شما به هسته‌ی رول یا جهت باز شدن خاصی نیاز دارد، همان را هم در سفارش بنویسید؛ این دو مشخصه در صفحهی محصول نیامده و برای هر سفارش جدا هماهنگ میشود. حداقل سفارش رول سلفون یک کیلوگرم است و برای رول با عرض سفارشی، مقدار و زمان تحویل هنگام سفارش اعلام میشود.
- رول نمونه را قبل از تیراژ روی دستگاه خودتان بگذارید؛ عرض و دمای دوخت همان‌جا معلوم میشود.
- قیمت را با ضخامت و جنس مقایسه کنید، نه فقط با نرخ کیلو.
- اگر بسته باید در برابر رطوبت یا اکسیژن مقاوم باشد، از ابتدا بگویید تا به‌جای رول ساده، ساختار لمینت پیشنهاد شود.
جنس، عرض، ضخامت و مصرف ماهانه‌ی لفاف را بفرستید تا قیمت کیلویی روز و زمان تحویل همان روز اعلام شود.
درخواست قیمت لفافلفاف با سلفون یکی است؟
لفاف اسم کاربرد است و سلفون اسم جنس. رول سلفون OPP یا CPP وقتی روی دستگاه بستهبندی می‌رود لفاف نامیده میشود؛ همان فیلم به شکل کیسهی آماده دیگر لفاف نیست. پس هر لفاف سلفون نیست (متالایز و لمینت هم لفاف‌اند) و هر سلفونی لفاف نیست.
لفاف بستهبندی چند میکرون باشد؟
برای بیسکویت، آبنبات و دستمال کاغذی معمولاً ۲۰ تا ۲۵ میکرون و برای خشکبار و بستههای سنگینتر ۳۰ تا ۴۰ میکرون. رول OPP نوید در ۲۰، ۲۵، ۳۰ و ۴۰ میکرون و رول CPP در ۲۵، ۳۰ و ۴۰ میکرون تولید میشود؛ عدد نهایی را وزن محصول، سرعت خط و نمونهی روی دستگاه تعیین میکند.
لفاف را متری میخرند یا کیلویی؟
کیلویی. قیمت هر کیلو با جنس و چاپ تعیین میشود و ضخامت و عرض رول فقط میگویند هر کیلو چند متر است. برای مقایسهی دو پیشنهاد، قیمت را با ضخامت بخواهید؛ فیلم نازکتر از هر کیلو متر بیشتری میدهد.
لفاف متالایز هم تولید میکنید؟
بله، رول سلفون OPP نوید در جلوههای شفاف، مات، متالایز و صدفی عرضه میشود و همه قابل چاپ تا ده رنگ هستند. کیسهی آمادهی متالایز هم صفحهی محصول جداگانه دارد. ساختارهای لمینت چندلایه به سفارش تعیین میشود.
برای دستگاه فلوپک چه عرضی سفارش بدهم؟
همان عرضی که روی یقهی شکلدهنده یا در دفترچهی دستگاه نوشته شده: دور محصول به اضافهی حاشیهی دوخت طولی که دفترچهی دستگاه تعیین میکند. اگر دستگاه تازه است، عرض رول فعلی یا یک نمونهی بستهی فعلی را بفرستید تا عرض از روی آن حساب شود. رول در هر عرضی از ۳ تا ۱۲۰ سانتیمتر بریده میشود.
