سلفون چیست؟ انواع سلفون بسته‌بندی، جنس و کاربرد آن

واژه «سلفون» در بازار برای فیلم بسته‌بندی، روکش جلد و پوشش گل به کار می‌رود؛ این نام به‌تنهایی جنس فیلم را مشخص نمی‌کند. این راهنما معنی سلفون، جنس و انواع فیلم بسته‌بندی را توضیح می‌دهد. اگر پرسش شما انتخاب بین دو جنس است، مقایسه سلفون و نایلون برای بسته‌بندی معیارهای انتخاب را کنار هم می‌گذارد. برای سفارش رول، مشخصات سلفون بسته‌بندی را ببینید؛ برای کیسه آماده، کیسه ترس OPP مقصد جداگانه‌ای دارد.

جنس سلفون بسته‌بندی چیست؟

سلفون بسته‌بندی از پلی‌پروپیلن جهت‌یافته (OPP) ساخته می‌شود: فیلمی که هنگام تولید در دو جهت کشیده می‌شود تا مولکول‌هایش منظم شوند. همین کشیده شدن است که شفافیت شیشه‌ای، براقی سطح و مقاومت فیلم را می‌سازد و آن را از یک ورق پلاستیک ساده جدا می‌کند. اسم تاریخی سلفون مال فیلم سلولزی بود که از خمیر گیاهی تولید می‌شد؛ فیلم سلولزی هنوز توسط فوتامورا تولید می‌شود. کاربرد بازاری سلفون برای OPP را نباید با تعریف فنی آن یکی دانست؛ جنس را از برگه مشخصات همان محصول بخواهید.

چطور بگوییم تا سوءتفاهم نشود

این نکته هنگام سفارش اهمیت عملی دارد: اگر فقط بگویید «سلفون»، طرف مقابل ممکن است روکش براق جلد یا کاغذ گل‌فروشی را بفهمد. جمله‌ای که ابهام را کامل برمی‌دارد این است: فیلم OPP بسته‌بندی، در فلان ضخامت و فلان عرض، به شکل رول یا کیسه. با همین یک جمله سفارش شما بدون رفت و برگشت ثبت می‌شود. رولی که گل‌فروش‌ها برای دسته‌گل و باکس گل می‌خرند هم همین سلفون OPP است؛ عرض و ضخامت رایجش در سلفون گل‌فروشی آمده است.

سلفون به فارسی یعنی چه؟

سلفون در فارسی نام یک ماده نیست، نام بازاری یک فیلم شفاف بسته‌بندی است. واژه از cellophane انگلیسی آمده که خودش نام تجاری فیلمی از جنس سلولز بود و در بازار ایران به فیلم پلی‌پروپیلن جهت‌یافته یا همان OPP گفته می‌شود. معادل فارسی جاافتاده‌ی دیگری برایش ساخته نشده است.

همین ریشه توضیح می‌دهد چرا املاهای دیگری مثل «سلوفان» هم در جست‌وجوها دیده می‌شود: هر دو یک واژه‌اند و به یک محصول اشاره می‌کنند. در عربی همین فیلم «سيلوفان» نوشته می‌شود و خریداران عراقی معمولا با همان املا دنبالش می‌گردند.

نکته‌ی عملی این است که هیچ‌کدام از این نام‌ها به‌تنهایی جنس، ضخامت یا عرض فیلم را مشخص نمی‌کند. برای ثبت یک سفارش باید جنس را (OPP یا CPP)، ضخامت را به میکرون و عرض رول را هم گفت. بدون این سه عدد، دو طرف معامله چیزی را تصور می‌کنند که ممکن است یکی نباشد. این واژه در فارسی سه کاربرد جدا هم دارد که مدام با هم اشتباه می‌شوند؛ تفکیک هر سه در واژه‌نامه فیلم بسته‌بندی آمده است.

انواع سلفون بسته‌بندی کدام است؟

هر چهار جلوه قابل چاپ تا ۱۰ رنگ هستند (چاپ روی سلفون بسته‌بندی در همان کارخانه‌ای انجام می‌شود که فیلم را تولید می‌کند) و به دو شکل عرضه می‌شوند: رول برای دستگاه‌های بسته‌بندی (که در بازار به آن لفاف بسته‌بندی می‌گویند)، و کیسه آماده برای پر کردن دستی. انتخاب بین این دو به خط شما برمی‌گردد نه به محصول: اگر دستگاه بسته‌بندی دارید رول می‌خواهید، و اگر بسته‌ها دستی پر و دوخته می‌شوند کیسه‌ی آماده کار را کوتاه‌تر می‌کند.

جلوه‌ی فیلم هم بر ظاهر اثر دارد و هم ممکن است با مشخصات فنی متفاوتی همراه باشد: شفاف وقتی خود محصول باید فروشنده باشد، مات وقتی بسته باید آرام و گران‌قیمت دیده شود، متالایز وقتی نور و رطوبت باید پشت در بمانند، و صدفی برای شیرینی و شکلات که سفیدی مرواریدی رویشان می‌نشیند. مشخصات، ضخامت‌ها و قیمت کیلویی هر کدام در صفحه‌ی سلفون بسته‌بندی با تاریخ به‌روزرسانی آمده است.

سلفون با نایلون چه فرقی دارد؟

سلفون (OPP) شفاف و براق است و جلوه‌ی ویترینی می‌سازد اما در برابر کشش شکننده‌تر است و زیر فشار می‌شکند به جای اینکه دراز شود. نایلون (پلی‌اتیلن) کدرتر ولی کشسان‌تر است، زیر بار کش می‌آید و ضربه را بهتر تحمل می‌کند. قاعده‌ی ساده این است: برای نمایش محصول سلفون، برای تحمل وزن نایلون.

در عمل معمولاً هر دو لازم است

بیشتر خریدارها هر دو را لازم دارند، چون بسته‌ی رویی و بسته‌ی حمل دو کار متفاوت می‌کنند: شیرینی در سلفون چاپی به قفسه می‌رود و همان کارتن در نایلون بسته‌بندی و جابه‌جا می‌شود. اگر مطمئن نیستید کدام را می‌خواهید، وزن بسته‌ی پرشده و اینکه بسته قرار است دیده شود یا حمل شود دو سوالی است که تصمیم را روشن می‌کند. یک نکته‌ی عملی هم هست که خیلی‌ها دیر می‌فهمند: چاپ روی این دو یکسان در نمی‌آید، چون سطح براق OPP رنگ را جمع‌تر و تیزتر نشان می‌دهد. مقایسه‌ی کامل این دو در تفاوت سلفون و نایلون آمده است.

سلفون CPP چیست و کجا استفاده می‌شود؟

CPP همان خانواده‌ی پلی‌پروپیلن است اما به روش کست تولید می‌شود: به جای کشیده شدن، مذاب روی غلتک سرد ریخته و سریع خنک می‌شود. نتیجه فیلمی است نرم‌تر و انعطاف‌پذیرتر از OPP که دوخت حرارتی تمیزتری می‌گیرد و لبه‌ی بسته را بهتر می‌بندد. برای بسته‌هایی که لبه‌دوزی می‌شوند یا باید کمی تا بخورند انتخاب رایجی است، و شفافیت آن هم به OPP نزدیک می‌ماند. مشخصات و قیمت کیلویی آن در صفحه‌ی سلفون CPP آمده است.

برای فیلم اتوکلاو، نام محصول یا شباهت ظاهری به CPP کافی نیست؛ نوع بار، چرخه دستگاه و مشخصات مجاز همان فیلم باید بررسی شود. کیسه پسماند قابل اتوکلاو با بسته‌بندی استریل ابزار پزشکی متفاوت است. راهنمای کیسه اتوکلاو مدارکی را که پیش از سفارش باید بخواهید توضیح می‌دهد.

چرا سلفون کیلویی فروخته می‌شود؟

چون هزینه‌ی واقعی تولید از وزن فیلم می‌آید، نه از طول آن. مواد اولیه کیلویی خریده می‌شود و خط تولید هم کیلویی کار می‌کند، پس قیمت هم به همان واحد بسته می‌شود. متراژی که از یک کیلو درمی‌آید به دو چیز بستگی دارد: عرض رول و ضخامت فیلم. فیلم نازک‌تر در هر کیلو متراژ بیشتری می‌دهد و همین باعث می‌شود مقایسه‌ی دو پیشنهاد بر اساس متر گمراه‌کننده باشد؛ دو رول با متراژ برابر می‌توانند وزن و قیمت کاملا متفاوتی داشته باشند.

مقایسه‌ی درست وقتی ممکن است که ضخامت و عرض هر دو پیشنهاد یکی باشد. برای انتخاب ضخامت مناسب، وزن و ابعاد بسته‌ی پرشده ملاک است؛ راهنمای میکرون همین را قدم به قدم توضیح می‌دهد و قیمت روز هر کیلو هم با تاریخ به‌روزرسانی منتشر شده است. ضخامت و عرضی که هر تولیدکننده‌ی ایرانی برای رول و کیسه‌ی خودش منتشر کرده، در فهرست کارخانه‌های تولید سلفون بسته‌بندی در ایران کنار هم آمده تا پیشنهادها با یک واحد مقایسه شوند.

پرسش‌های رایج