فرهنگ واژههای فیلم بستهبندی: هر اسم بازار، کدام جنس است؟
سلفون، ترس، نایلکس، شیرینگ و استرچ در بازار ایران به چه جنسی گفته میشود؟ جدول کامل نام بازار، پلیمر واقعی و کاربرد هرکدام، برای اینکه سفارش درست ثبت شود.
در بازار بستهبندی ایران نامها با جنسها یکی نیستند: «سلفون» معمولاً فیلم OPP است نه سلولز، «ترس» کیسه شفاف OPP است، «نایلکس» کیسه دستهرکابی از HDPE، «نایلون» هر فیلم پلیاتیلنی، و «شیرینگ» فیلمی که با حرارت جمع میشود. این راهنما هر نام رایج را به پلیمر و کاربردش وصل میکند.
بیشتر سفارشهای اشتباه در این صنعت از یک جای ساده شروع میشود: خریدار و فروشنده یک کلمه را میگویند و دو چیز از آن میفهمند. کسی «سلفون» میخواهد و منظورش روکش براق جلد است، کسی دیگر همین را میگوید و منظورش رول فیلم بستهبندی است. این صفحه واژههای رایج بازار ایران را کنار جنس واقعیشان میگذارد تا وقتی سفارش میدهید معلوم باشد چه میخرید.
نکتهای که کار را سخت میکند این است که نامهای این بازار سه منشأ متفاوت دارند. بعضی نام تجاری قدیمیاند که روی محصول جدید ماندهاند: «سلفون» در اصل نام فیلم سلولزی بود که دیگر تقریباً تولید نمیشود، اما اسمش روی پلیپروپیلن ماند. بعضی نام ساخت ایراناند و در هیچ منبع خارجی پیدا نمیشوند؛ «نایلکس» و «ترسبافون» از این دستهاند. بعضی هم نام یک رفتار فیزیکیاند نه یک جنس: «شیرینگ» یعنی فیلمی که با حرارت جمع میشود و این خاصیت را هم PVC دارد هم پلیاتیلن. برای همین پرسیدن «چه جنسی؟» بهتنهایی جواب نمیدهد؛ باید پرسید این کالا قرار است چه کاری بکند.
جدول کامل: نام بازار، جنس واقعی، کاربرد
| نام رایج در بازار | جنس واقعی | برای چه کاری |
|---|---|---|
| سلفون بستهبندی | OPP (پلیپروپیلن کشیدهشده) | پوشاندن محصولی که باید دیده شود |
| سلفون CPP | CPP (پلیپروپیلن ریختگی) | نرمتر از OPP، دوخت راحتتر |
| ترس / کیسه ترس | OPP، به شکل کیسه | کیسه شفاف ویترینی |
| ترسبافون | همان ترس، نام دیگر | همان کاربرد |
| ترس چسبدار | OPP با نوار چسب روی درِ کیسه | بستهشدن بدون دستگاه |
| نایلون | پلیاتیلن (PE) | کیسه و رول مقاوم، کدرتر |
| نایلکس | HDPE | کیسه خرید دستهرکابی فروشگاه |
| نایلون شیرینگ | پلیاتیلن حرارتی | جمعکردن دور بستههای چندتایی |
| شیرینگ حرارتی | PVC | جمعشدن در دمای پایینتر، شفاف و براق |
| استرچ پالت | LLDPE کشسان | پیچیدن دور پالت، بدون حرارت |
| استرچ غذایی | همان خانواده، گرید غذا | پوشاندن ظرف غذا |
| نایلون حبابدار | PE با حباب هوا | ضربهگیر حملونقل |
| فیلم اتوکلاو | فیلم مقاوم به حرارت بخار | بستهای که استریل میشود |
«سلفون» دقیقاً یعنی چه؟
این کلمه بیش از همه دردسر میسازد، چون در فارسی سه معنی جدا پیدا کرده و هر سه هم رایجاند. اول، فیلم بستهبندی؛ این همان چیزی است که یک کارخانهی فیلم تولید میکند و در عمل پلیپروپیلن است، نه سلولز. دوم، روکش براقی که روی جلد کتاب و کارت ویزیت کشیده میشود؛ کار چاپخانه است نه کارخانهی فیلم. سوم، کاغذ شفاف رنگی گلفروشیها. اگر پای تلفن بگویید «سلفون میخواهم»، اولین سؤال هر فروشندهی باتجربه این است که برای چه محصولی؛ همین یک سؤال هر سه معنی را از هم جدا میکند.
شیرینگ و استرچ چه فرقی دارند؟
هر دو دور بسته پیچیده میشوند و اسمشان کنار هم میآید، اما دو کار متفاوت میکنند و با دو مکانیزم. شیرینگ فیلمی است که با حرارت جمع میشود: فیلم را دور کالا میگذارید، از تونل حرارتی رد میکنید و فیلم میچسبد به شکل کالا. استرچ اصلاً حرارت نمیبیند؛ کشیده میشود و با کشسانی خودش بار را نگه میدارد. پس اگر میخواهید چند بطری را یک بسته کنید شیرینگ، و اگر میخواهید یک پالت بار در حمل جابهجا نشود استرچ.
| شیرینگ | استرچ | |
|---|---|---|
| مکانیزم | جمعشدن با حرارت | کشسانی، بدون حرارت |
| دستگاه | تونل حرارتی لازم است | دستی یا استرچپیچ |
| کاربرد رایج | بستهی چندتایی، ویترین | پالت، بار سنگین |
| ظاهر نهایی | چسبیده به شکل کالا | لایهلایه دور بار |
نایلون و نایلکس یکی نیستند
«نایلون» در بازار ایران به هر کیسه یا رول پلیاتیلنی گفته میشود، در حالی که «نایلکس» یک چیز مشخص است: کیسهی خرید دستهرکابی فروشگاهها، که از HDPE تولید میشود. HDPE سفتتر و کمکششتر است و همان صدای خشخش مخصوص کیسهی فروشگاهی را دارد. اگر نایلکس سفارش میدهید و منظورتان کیسهی ضخیم و نرم است، احتمالاً چیزی که میخواهید نایلون LDPE است نه نایلکس.
کدام را برای کالای من باید سفارش داد؟
بهجای انتخاب از روی اسم، از روی این چهار سؤال جلو بروید. جواب این چهار تا، جنس را تقریباً همیشه تعیین میکند:
- 1کالا باید دیده شود یا نه؟ اگر بله، سراغ OPP بروید؛ اگر نه، پلیاتیلن ارزانتر و مقاومتر است.
- 2بسته باید چند قلم را یکی کند؟ اگر بله، شیرینگ؛ چون فقط شیرینگ به شکل بسته درمیآید.
- 3بار روی پالت جابهجا میشود؟ اگر بله، استرچ؛ حرارت اینجا نه لازم است نه ممکن.
- 4روی بسته چاپ لازم دارید؟ چاپ روی هر کدام از این فیلمها ممکن است، اما نوع فیلم روی نتیجهی چاپ اثر میگذارد و بهتر است از اول گفته شود.
چیزی که این صفحه عمداً نمیگوید
در این راهنما هیچ عدد میکرون، حداقل سفارش یا زمان تحویلی نوشته نشده و این تصمیم است نه فراموشی. ضخامت درست به وزن کالا، شکل بسته، روش دوخت و شرایط حمل بستگی دارد و عددی که برای یک کالا درست است برای کالای دیگر یا پاره میشود یا پول اضافه است. اگر مشخصات کالا و تیراژتان را بگویید، عدد را میگوییم؛ نوشتن یک عدد کلی در یک صفحهی راهنما فقط باعث سفارش اشتباه میشود.
مشخصات کالا و تیراژتان را بفرستید تا جنس و ضخامت درست را بگوییم.
استعلام قیمتسلفون و نایلون چه فرقی دارند؟
سلفون (OPP) شفاف و براق است و برای دیدهشدن کالا استفاده میشود؛ نایلون (پلیاتیلن) کدرتر اما کشسانتر و مقاومتر در برابر پارگی است. برای ویترین سلفون، برای تحمل بار نایلون.
ترس و ترسبافون فرق دارند؟
نه، هر دو یک چیزند: کیسهی شفاف OPP. «ترسبافون» نام دیگری است که در بخشی از بازار به همان محصول گفته میشود و جنس یا کاربرد متفاوتی ندارد.
نایلکس از چه جنسی است؟
از HDPE. همین جنس است که به نایلکس سفتی و صدای خشخش مخصوص کیسهی فروشگاهی را میدهد و آن را از کیسهی نایلونی نرم LDPE جدا میکند.
برای بستهبندی چند بطری با هم، شیرینگ بگیرم یا استرچ؟
شیرینگ. استرچ فقط دور بار میپیچد و آن را نگه میدارد، اما چند قلم را به یک بستهی جمعوجور تبدیل نمیکند؛ این کار فقط از فیلمی برمیآید که با حرارت جمع میشود.
چطور بفهمم چه ضخامتی لازم دارم؟
با وزن کالا، شکل بسته و شرایط حمل. عدد ثابتی وجود ندارد که برای همهی کالاها درست باشد؛ مشخصات کالا و تیراژ را بفرستید تا عدد دقیق گفته شود.