نایلون و سلفون چطور تولید میشود؟ از گرانول تا رول و کیسه
نایلون و سلفون از گرانول پلیاتیلن و پلیپروپیلن ساخته می‌شوند: گرانول ذوب و طاقه میشود، بعد چاپ، برش و دوخت. مراحل، کنترل کیفیت و فیلم خط تولید سلفون نوید.
نویسنده: علیرضا احمدی، کارشناس خط تولید
نایلون از گرانول پلیاتیلن و سلفون از گرانول پلیپروپیلن ساخته میشود. گرانول در اکسترودر ذوب میشود و از قالب بیرون میآید؛ در روش دمشی، مذاب با هوا مثل بالن باد میشود، خنک و تخت میشود و به شکل طاقه پیچیده میشود. طاقه یا به شکل رول فروخته میشود یا چاپ، برش و دوخت می‌خورد تا کیسه شود.
کیسه‌ی نایلون، نایلکس و رول سلفون همه از یک مسیر می‌آیند: گرانول، اکسترودر، طاقه و بعد تبدیل. اکسترودر گرانول را با حرارت و چرخش ماردون ذوب میکند و مذاب را از قالب بیرون می‌دهد. در فیلم دمشی قالب حلقه‌ای است: مذاب به شکل لوله بیرون میآید، هوای داخل لوله آن را مثل بالن باد میکند و غلتک‌ها آن را بالا می‌کشند، و همین کشیده شدن و باد شدن فیلم را از لوله‌ی اولیه نازک‌تر میکند. بالن در مسیر بالا رفتن خنک میشود، بین غلتک‌های بالای برج تخت میشود و پایین خط روی هسته به شکل طاقه پیچیده میشود. از این‌جا مسیر دو شاخه است: طاقه یا به عرض سفارش بریده و به شکل رول فروخته میشود، یا چاپ می‌خورد و دستگاه دوخت آن را به کیسه تبدیل میکند. در سلفون نوید تولید فیلم، چاپ و دوخت زیر یک سقف انجام میشود و دو فیلمی که کارخانه از خط خودش منتشر کرده همین مسیر را نشان می‌دهند.
این راهنما مسیر تولید را از چشم خریدار فیلم و کیسه توضیح می‌دهد: هر مرحله چه چیزی را در محصول نهایی تعیین میکند و هنگام سفارش چه باید گفت. برای خرید دستگاه یا راه‌اندازی خط تولید نوشته نشده است.
مراحل تولید نایلون و سلفون از گرانول تا کیسه کدام‌اند؟
تولید نایلون و سلفون شش مرحله دارد و هر مرحله یکی از مشخصه‌های محصول نهایی را تعیین میکند. ترتیب چهار مرحلهی میانی همان است که در فیلم معرفی کارخانه‌ی نوید آمده: تولید، چاپ، برش، دوخت. فیلمی که چاپ و کیسه نمی‌شود، بعد از برش به شکل رول تحویل میشود.
| مرحله | چه اتفاقی می‌افتد | برای خریدار چه چیزی را تعیین میکند |
|---|---|---|
| ۱. مواد اولیه | گرانول پلیاتیلن یا پلیپروپیلن آماده و وارد خط میشود | جنس فیلم: شفافیت، سفتی، کشسانی و رفتار آن در دوخت |
| ۲. اکستروژن دمشی | گرانول ذوب میشود، از قالب حلقه‌ای بیرون میآید، با هوا مثل بالن باد میشود و بعد خنک، تخت و به شکل طاقه پیچیده میشود | ضخامت فیلم (میکرون) و عرض طاقه |
| ۳. چاپ | فیلم از دستگاه چاپ می‌گذرد، رنگ‌ها یکی‌یکی روی آن می‌نشینند و دوباره رول میشود | طرح، تعداد رنگ و حداقل تیراژ |
| ۴. برش (اسلیت) | طاقه روی دستگاه برش در طول به نوارهای هم‌عرض بریده و هر نوار جدا رول میشود | عرض رول تحویلی |
| ۵. دوخت و برش کیسه | دستگاه دوخت دو لایه‌ی فیلم را با حرارت به هم جوش می‌دهد و کیسه را از طاقه جدا میکند | ابعاد کیسه و نوع دوخت: کف، بغل یا ستاره‌ای |
| ۶. کنترل و نمونه | شفافیت، مقاومت و دوخت آزمایش میشود و پیش از تولید انبوه نمونه برای تأیید فرستاده میشود | این‌که محصول تحویلی با مشخصات سفارش یکی باشد |
نایلون و سلفون از چه چیزی ساخته می‌شوند؟
هر دو از گرانول پلاستیک ساخته می‌شوند: دانه‌های ریزی از پلیاتیلن یا پلیپروپیلن که محصول پتروشیمی‌اند. جنس گرانول است که شفافیت، سفتی، کشسانی و رفتار فیلم در دوخت را تعیین میکند؛ ضخامت و عرض بعداً روی خط تنظیم می‌شوند. در بسته‌بندی، این پنج جنس بیشتر از بقیه دیده می‌شوند:
- پلیاتیلن سبک (LDPE): نرم و کش‌آمدنی؛ جنس کیسه نایلون، نایلون شیرینگ و کیسه زباله. کیسه نایلون نوید از گرانول LDPE 2420 روی خط خود کارخانه تولید میشود.
- پلیاتیلن سنگین (HDPE): کیسه را در ضخامت کم هم باربر نگه می‌دارد و جنس نایلکس است؛ به گفتهی صفحه‌ی نایلکس نوید، همه‌ی مواد آن نو و پتروشیمی است.
- پلیاتیلن خطی (LLDPE): کشسان؛ جنس استرچ پالت که در نوید ۲۳ میکرون و در عرض ۵۰ سانتی‌متر است.
- پلیپروپیلن (PP): جنس سلفون؛ نوع جهت‌دار (OPP) شفاف و سفت است و نوع کست (CPP) نرم‌تر و آسان‌تر در دوخت.
- پلی‌وینیل کلرید (PVC): جنس شیرینگ حرارتی نوید که با حرارت کم دور محصول جمع میشود.
در فیلم معرفی کارخانه، راوی می‌گوید هر سفارش با مواد اولیهی درجه یک وارد خط تولید میشود. در تعریف کارخانه، درجه یک مواد نو پتروشیمی است و درجه دو مواد کربنات‌دار و بازیافتی؛ این فرق برای بسته‌ای که با غذا تماس دارد مهم است و در فود گرید چیست؟ باز شده است.
فیلم دمشی چطور از گرانول به طاقه می‌رسد؟
در روش دمشی، گرانول ذوب‌شده از قالب حلقه‌ای به شکل لوله بیرون میآید، با هوا مثل بالن باد میشود، در مسیر بالا رفتن خنک میشود، بالای برج بین غلتک‌ها تخت میشود و پایین خط به شکل طاقه پیچیده میشود. در بازار به این خط، خط بادی یا دمشی می‌گویند.
در فیلم خط تولید نوید، راوی خط بادی کارخانه را خطی معرفی میکند که نایلون و نایلکس تولید میکند. شرح فنی این روش در ویکی‌پدیا آمده و مراحلش به ترتیب این است:
- 1ذوب: گرانول از قیف وارد اکسترودر میشود و حرارت و چرخش ماردون آن را به مذاب یکدست تبدیل میکند.
- 2قالب حلقه‌ای: مذاب از شکاف دایره‌ای قالب به شکل یک لوله‌ی باریک بیرون میآید.
- 3باد کردن: هوا از وسط قالب داخل لوله دمیده میشود و لوله مثل بالن پهن میشود؛ هم‌زمان غلتک‌ها آن را بالا می‌کشند و این کشیدن و باد کردن فیلم را نازک میکند.
- 4خنک‌کاری: بالن با هوا خنک میشود و در مسیر بالا رفتن شکل ثابت می‌گیرد.
- 5تخت شدن: بالای برج، بالن بین غلتک‌های فشار جمع و به یک لوله‌ی تخت دولا تبدیل میشود.
- 6پیچیدن: لوله‌ی تخت پایین میآید و روی هسته به شکل طاقه پیچیده میشود.
ضخامت و عرض فیلم در همین مرحله ساخته میشود: کشیده شدن و باد شدن بالن ضخامت نهایی را تعیین میکند و اندازه‌ی بالن عرض طاقه را. برای همین فیلمی که روی خط خود کارخانه ساخته میشود در عرض و ضخامت سفارش تولید میشود. برای انتخاب ضخامت، راهنمای انتخاب میکرون جدول انتخاب سریع دارد.
سلفون چطور تولید میشود؟
سلفون بازار ایران فیلم پلیپروپیلن است و از گرانول و اکسترودر شروع میشود، اما سه روش تولید رایج دارد: دمشی، که فیلم را مثل نایلون به شکل طاقه می‌سازد؛ کست، که مذاب را روی غلتک سرد می‌ریزد و CPP نرم‌تر می‌دهد؛ و جهت‌دار، که فیلم را پس از تولید در دو جهت میکشد و OPP یا BOPP شفاف و سفت می‌سازد.
بعضی کارخانه‌های ایران سلفون خود را فیلم دمشی معرفی می‌کنند و به آن سلفون ایرانی می‌گویند. کشش دوجهته در صنعت یا روی قاب کشنده (استنتر) انجام میشود یا به روش دوحبابی، که شرح هر دو در ویکی‌پدیا آمده است. فهرست کارخانه‌هایی که هر کدام از این فیلم‌ها را می‌سازند در کارخانه‌های تولید سلفون آمده و این‌که کدام فیلم برای کدام بسته درست است در OPP، CPP و BOPP و سلفون چیست؟.
در فیلم خط تولید نوید، راوی بخشی از کارخانه را خط تولید سلفون معرفی میکند و درباره‌ی دستگاه‌های آن می‌گوید همه با تعویض قالب اندازه‌های مختلف می‌زنند. نوید رول سلفون OPP را در ۲۰، ۲۵، ۳۰ و ۴۰ میکرون و CPP را در ۲۵، ۳۰ و ۴۰ میکرون، در عرض ۳ تا ۱۲۰ سانتی‌متر عرضه میکند؛ مشخصات هر کدام در صفحه‌ی رول سلفون OPP و سلفون CPP است.
چاپ روی فیلم کجای مسیر انجام میشود؟
چاپ بعد از تولید فیلم و پیش از برش و دوخت، روی خود طاقه انجام میشود: فیلم از دستگاه چاپ می‌گذرد، رنگ‌ها یکی‌یکی روی آن می‌نشینند و فیلم چاپ‌شده دوباره به رول پیچیده میشود تا به برش و دوخت برود. در فیلم معرفی کارخانه‌ی نوید هم ترتیب همین است: تولید، چاپ، برش، دوخت.
سطح پلیاتیلن و پلیپروپیلن انرژی سطحی پایینی دارد و مرکب را به‌خودی‌خود خوب نمی‌گیرد؛ به همین دلیل در صنعت، سطح فیلم را پیش از چاپ با تیمار کرونا برای پذیرش مرکب آماده می‌کنند.
چاپ اختصاصی سلفون نوید به دو روش و تا ده رنگ انجام میشود: فلکسو، با دستگاه‌های استک و سیلندر مرکزی که از کلیشه چاپ می‌کنند، و روتوگراور که طرح را روی سیلندر حکاکی میکند. سلفون روی فلکسو استک چاپ میشود، کیسه نایلون و ترس روی فلکسو سیلندر مرکزی، و روتوگراور بیشتر برای شیرینگ PVC، لیبل و OPP به کار می‌رود. هر رنگ کلیشه یا سیلندر و راه‌اندازی خودش را دارد، و به همین دلیل حداقل تیراژ با تعداد رنگ بالا می‌رود: یک رنگ ۱۵۰ کیلوگرم، دو تا چهار رنگ ۳۰۰ تا ۵۰۰ کیلوگرم و پنج رنگ به بالا یک تن. فیلم در همان سالنی تولید میشود که چاپ می‌خورد و عملیات کرونا، که سطح فیلم را برای نشستن مرکب آماده میکند، هنگام تولید خود فیلم انجام میشود؛ فیلم نازک زیر فشار سیلندر کش میآید و ثبت رنگ را به هم می‌زند، و وقتی فیلم و چاپ در یک کارخانه‌اند ضخامت متناسب با طرح تنظیم میشود. دستگاه لمینت برای بسته‌های چندلایه هم در همین کارخانه است. جزئیات در چاپ روی سلفون و نایلون و آماده‌سازی فایل در پیش از سفارش چاپ آمده است.
طاقه چطور کیسه میشود؟
طاقه با دوخت حرارتی و برش به کیسه تبدیل میشود: دستگاه دوخت دو لایه‌ی فیلم را با حرارت به هم جوش می‌دهد و کیسه را از طاقه جدا میکند. شکل کیسه را جای دوخت تعیین میکند: دوخت کف در پایین کیسه، دوخت بغل در دو پهلو که کف از تای فیلم درمی‌آید، و دوخت ستاره‌ای با چند خط برای کیسه زباله.
در نایلکس رکابی، بالای کیسه بریده میشود تا دو دسته و دهانه از همان فیلم دربیاید. کیسه نایلون نوید هم از رول، به سایز و ضخامت سفارش مشتری، بریده و دوخته میشود.
در فیلم خط تولید نوید، راوی دستگاه‌های دوخت کارخانه را یکی‌یکی نشان می‌دهد: دستگاه‌هایی که ته‌دوخت و بغل‌دوخت می‌زنند، دستگاه‌های بغل‌دوختی که به گفتهی او دوخت CPP انجام می‌دهند و دستگاهی که نایلون چسب‌دار می‌زند. زیپ اسلایدر هم در همین کارخانه تولید میشود. فرق سه دوخت و این‌که کدام برای کدام بار است، با آزمون‌های ساده‌ی هنگام تحویل، در انواع دوخت کیسه آمده است.
رول سلفون و نایلون چطور به عرض سفارش بریده میشود؟
برای رول با عرض مشخص، طاقه را روی دستگاه برش (اسلیتر) باز می‌کنند؛ تیغه‌ها فیلم را در طول به نوارهای هم‌عرض می‌برند و هر نوار روی هسته‌ی خودش دوباره پیچیده میشود. رول بریده‌شده وزن و کیلویی فروخته میشود. در فیلم خط تولید نوید، راوی می‌گوید طاقه‌ها با دستگاه برش کارخانه «با توجه به نیاز مشتری به هر ابعادی» بریده می‌شوند.
رول سلفون OPP و CPP نوید در هر عرضی از ۳ تا ۱۲۰ سانتی‌متر بریده میشود و عرض‌های رایج آن، از ۵۱ تا ۱۲۰، در صفحه‌ی محصول آمده است. نایلون شیرینگ در هشت عرض آماده از ۳۵ تا ۸۰ سانتی‌متر تولید و بر اساس مصرف مشتری بریده میشود. اگر رول برای دستگاه بسته‌بندی است، عرض رول فعلی دستگاه را هنگام سفارش بگویید.
نایلون شیرینگ و استرچ در خط تولید چه فرقی دارند؟
هر دو پلی‌اتیلن‌اند، اما برای دو رفتار مخالف ساخته می‌شوند. فیلم شیرینگ وقتی هنوز گرم است کشیده و در همان حالت سرد و ثابت میشود تا بعداً با گرمای تونل یا سشوار دور بسته جمع شود (کار با سشوار در سلفون حرارتی با سشوار آمده است). فیلم استرچ از پلیاتیلن خطی (LLDPE) ساخته میشود تا سرد کش بیاید و با برگشت کشسانی‌اش بار را محکم نگه دارد.
استرچ به دو روش دمشی یا کست تولید میشود. هر دو خانواده در سلفون نوید تولید میشود: نایلون شیرینگ از گرانول پلیاتیلن سبک روی خط اکستروژن خود کارخانه دمیده، به عرض سفارش بریده و به رول پیچیده میشود، و استرچ پالت پلیاتیلن خطی ۲۳ میکرون در عرض ۵۰ سانتی‌متر است. کاربرد هر کدام و این‌که کدام برای بار شما درست است در تفاوت شیرینگ و استرچ آمده است.
کیفیت فیلم و کیسه کجای مسیر کنترل میشود؟
کیفیت در سه نقطه‌ی مسیر سنجیده میشود: روی فیلم، روی چاپ و روی کیسه‌ی آماده، و پیش از تولید انبوه یک بار هم خریدار نمونه را تأیید میکند. آنچه سلفون نوید درباره‌ی کنترل کیفیت خودش منتشر کرده این است:
- شفافیت، مقاومت و دوخت هر سفارش پیش از تحویل آزمایش میشود.
- ثبت چاپ، یعنی روی هم نشستن دقیق رنگ‌ها، روی مانیتور خط چاپ پایش میشود.
- پیش از تولید انبوه نمونه فرستاده میشود تا عدد روی کاغذ با عدد روی خط تولید یکی باشد؛ در سفارش چاپی، نمونهی چاپی آخرین جایی است که ایراد ارزان اصلاح میشود.
شما هم هنگام تحویل می‌توانید دو چیز را بسنجید. دوخت را با آزمون‌های ساده‌ای که در انواع دوخت کیسه آمده امتحان کنید، و برای ضخامت، رابطه‌ی ضخامت با متراژ هر کیلو را در راهنمای میکرون ببینید: در فیلم هم‌جنس و هم‌عرض، اگر ضخامت دو برابر شود متراژ هر کیلو نصف میشود.
فیلم خط تولید سلفون نوید چه چیزهایی را نشان می‌دهد؟
کارخانه دو فیلم از خط تولید خودش منتشر کرده که در آپارات و یوتیوب هم هست و هر کدام در همین سایت صفحه‌ی خودش را دارد. تصویرهای این راهنما از همین دو فیلم برداشته شده‌اند.
- چطور کیسه و فیلم بسته‌بندی تولید میشود؟ داخل خط تولید سلفون نوید، دو دقیقه و ده ثانیه: راوی دستگاه‌ها را یکی‌یکی معرفی میکند؛ دستگاه‌های چاپ از ثانیه‌ی ۱۵، خط تولید سلفون از ۰:۴۳، خط تولید بادی نایلون و نایلکس از ۱:۰۶، دستگاه‌های بغل‌دوخت و ته‌دوخت از ۱:۱۹، زیپ اسلایدر از ۱:۴۶ و دستگاه برش طاقه از ۱:۵۴.
- کارخانه سلفون نوید؛ از مواد اولیه تا فیلم بسته‌بندی، پنجاه و یک ثانیه: از انبار مواد اولیه (ثانیه‌ی ۱۳) تا بخش تولید فیلم (۰:۲۵)، دستگاه چاپ (۰:۳۱)، دستگاه برش (۰:۳۲) و دستگاه دوخت (۰:۳۳).
این راهنما مشخصات دستگاه‌ها، سرعت خط و زمان تحویل را منتشر نمیکند؛ زمان تحویل هر سفارش هنگام استعلام اعلام میشود. همه‌ی فیلم‌های کارخانه در صفحه‌ی فیلم‌ها است.
جنس، عرض، ضخامت، چاپ و مقدار ماهانه را بفرستید تا قیمت کیلویی روز و زمان تحویل اعلام شود.
درخواست قیمتپرسشهای پرتکرار
نایلکس از چی درست میشود؟
از گرانول پلیاتیلن سنگین (HDPE). گرانول در اکسترودر ذوب و به فیلم دمیده میشود، فیلم به شکل طاقه پیچیده میشود و دستگاه دوخت آن را به کیسه تبدیل میکند؛ دستهی رکابی با برش بالای کیسه ساخته میشود. در فیلم خط تولید نوید، خط بادی کارخانه همان خطی است که به گفتهی راوی نایلون و نایلکس تولید میکند.
سلفون از نفت است؟
بهطور غیرمستقیم بله. سلفونی که امروز در بازار ایران فروخته میشود فیلم پلیپروپیلن است و پروپیلن، مادهی سازندهی آن، از سوختهای فسیلی به دست میآید. سلفون در معنای اولیهی کلمه فیلمی از سلولز بازساخته بود که از خمیر گیاهی ساخته میشد؛ این فیلم هنوز تولید میشود، اما سلفونهای فهرست نوید پلیپروپیلنیاند.
چرا فیلم و کیسه کیلویی فروخته میشود؟
چون وزن ثابت است اما متراژ و تعداد هر کیلو با ضخامت و ابعاد عوض میشود: در فیلم هم‌جنس و هم‌عرض، اگر ضخامت دو برابر شود متراژ هر کیلو نصف میشود، و کیسه‌ی بزرگ‌تر یا ضخیم‌تر تعداد کمتری در هر کیلو می‌دهد. برای مقایسه‌ی دو پیشنهاد، هزینه‌ی هر متر یا هر کیسه را حساب کنید.
تولید یک رول یا سفارش کیسه چقدر طول میکشد؟
زمان تولید و تحویل هر سفارش هنگام استعلام اعلام میشود و به مقدار، عرض، ضخامت و چاپ آن بستگی دارد؛ این راهنما عدد ثابتی برای آن منتشر نمیکند. سفارش چاپی یک مرحلهی اضافه هم دارد: ساخت کلیشه و تأیید نمونهی چاپی پیش از تولید انبوه.
فیلم بازیافتی هم تولید می‌کنید؟
در فهرست محصولات نوید محصولی با عنوان بازیافتی نیست. در فیلم معرفی کارخانه گفته میشود هر سفارش با مواد اولیهی درجه یک وارد خط تولید میشود؛ در تعریف کارخانه، درجه یک مواد نو پتروشیمی است و درجه دو مواد کربنات‌دار و بازیافتی. اگر سفارش شما با غذا تماس مستقیم دارد، گرید مواد اولیه را هنگام استعلام بپرسید.
